2023'te Türkiye'de hangi emlak vergileri geçerli?
Türkiye'nin diğer birçok ülkeden avantajlı bir farkı da burada emlak vergilerinin nispeten düşük olmasıdır. Ek olarak, oran değişkendir ve çeşitli nesnel faktörlere bağlı olarak değişir. Ancak vergi miktarı Türkiye vatandaşı veya başka bir devletin vatandaşı olmanıza göre değişmemektedir.
Vergilendirme türleri
Türkiye'de 2 tür konut vergisi bulunmaktadır. İlk tür bir kerelik vergidir. Konut satın alındığında ödenir. Vergi tutarı mülkün kadastro değerinin %4'üdür. Gayrimenkulün kadastro değeri ile piyasa değeri arasındaki fark önemlidir, çünkü birincisi her zaman ikinciden daha azdır ve bu durumda alıcı, Türk emlak piyasasının bu özelliğinden önemli miktarda tasarruf edebilir.
Bir kerelik verginin yanında bir de normal (yıllık) vergi vardır. Ödeme tutarının hesaplanmasında kadastro değeri de esas alınır. Konut amaçlı gayrimenkuller için vergi oranı %0,1-0,2'dir. Spesifik oran bölgenin ölçeğine göre belirlenir. Küçük şehir ve kasabalarda %0,1'den, büyük yerleşim yerlerinde ise %0,2'den bahsedeceğiz.
Lüks gayrimenkullere uygulanan vergiler
Gayrimenkulün yerel fiyat sınıflandırmasına göre elit sayılması, yani değerinin 5,25 milyon liradan fazla olması durumunda vergi oranı artıyor. Bu durumda beyan edilen kadastral değere göre de değerlendirme yapılır. Konut maliyetinin 7,87 milyon lirayı aşmaması durumunda yıllık vergi kadastro değerinin yüzde 0,3'ü olacak. Fiyatı 7,87 ile 10,5 milyon lira arasında değişen objeler için beyan edilen değerin yüzde 0,6'sı oranında vergi uygulanacak. 10,5 milyon lira bedelle vergi, 22 bin 500 lira artı 5,25 milyon lira vergi eşiğini aşan tutarın yüzde 1'i olacak.
DASK nedir?
Doğal Afet Sigortaları Kurumu veya kısaca DASK, emlak vergisi değil aynı zamanda zorunlu bir ödemedir. Esasen bu, doğal afetlere karşı gayrimenkul sigortasıdır. Bu tür bir sigorta, ticari veya konut amaçlı gayrimenkullerden söz ediyor olmamıza, sahibinin Türk vatandaşı veya yabancı olmasına bakılmaksızın zorunludur.
Sigorta maliyeti üzerinde birçok faktörün önemli etkisi vardır:
- Sismolojik riskler. Ülkenin tamamı açıkça bölümlere ayrılmıştır ve her birinin topraklarında deprem olasılığı farklı şekilde değerlendirilmektedir. Örneğin Alanya'da bu tür riskler minimum düzeydedir ve sigorta maliyetleri düşüktür. Bu açıdan bakıldığında İstanbul daha az avantajlı bir bölge olarak değerlendiriliyor ve orada DASK satın almanın maliyeti daha yüksek olacak.
- DASK'ın değerinin belirlenmesinde gayrimenkul alanı da önemli rol oynuyor. Toplam alanla birlikte maliyet de artıyor ve bu oldukça mantıklı.
- Üçüncü faktör ise binanın tasarımı ve yaşıdır.
Kim ve hangi koşullar altında devlet yardımlarından yararlanma hakkına sahiptir?
Emlak vergisi avantajlarından yalnızca Türk vatandaşları yararlanabilmektedir. Zaten vatandaşlık aldıysanız, avantajlardan yararlanmak için aşağıdaki kategorilerden birine ait olmanız gerekir:
- Ayrı emekli grupları.
- İşsiz.
- Büyük aileler.
Fayda kısmi veya %100 vergiden muaf olabilir; bu konuya bireysel olarak karar verilir.
Gayrimenkul satıcısının ödemesi gereken vergiler nelerdir?
Bir ev satmak aynı zamanda vergi ödemeyi de içerir. Satın alma vergisinde olduğu gibi Türkiye veya başka bir ülke vatandaşı olmanızın bir önemi yok, vergi miktarı herkes için aynı kalıyor.
Mülke 5 yıl veya daha uzun süre sahip olmanız durumunda bu vergiyi ödemenize gerek yoktur. Satıştan önceki mülkiyet süresi 5 yıldan az ise, işlem tutarının tamamı üzerinden vergi alınmayacak, yalnızca satıştan elde edilen kâr üzerinden vergi alınacaktır. Yani 100.000 Euro'ya ev alıp, 5 yıldan kısa sürede 120 Euro'ya satarsanız sadece 20.000 Euro'luk kısmı vergiye tabi oluyor.
İşlemden elde edilen kâr ne kadar büyük olursa, vergi de o kadar büyük olur. Kanun, mülkün sahibi olduğunuz süre içerisinde onarımlar gerçekleştirdiyseniz, onarım masraflarını net kardan düşme olanağı sağlamaktadır. Lütfen bu noktayı dikkate alın ve inşaat malzemelerinin ve uzman hizmetlerinin satın alınmasına ilişkin makbuzları sakladığınızdan emin olun.
Vergi ödeme prosedürü
Vergiyi tek seferde veya 2 aşamada ödeyebilirsiniz: Kasım ve Mayıs aylarında. Ödeme planının ihlali, gecikilen her ay için ödeme tutarının %1,6'sı oranında ceza tahakkuk ettirileceğinden, geç ödemeye izin verilmesi vergi mükellefinin yararına değildir. Vergiyi şahsen veya uzaktan ödeyebilirsiniz. Şahsen ödeme yapmak için belediyeye gelmeniz gerekir; belediye sizin için ödeme tutarını hesaplayacak ve size ödeme ayrıntılarını verecektir.
Uzaktan ödeme yapmak için elektronik belediye bilgi sisteminin web sitesini ziyaret etmeniz, kayıt olmanız, kendi vergi numaranızı belirtmeniz ve ödemeyi yapmanız gerekmektedir.
